……. अब अरु कति पोस्छौ ?
विषेश प्रसंङमा कुरा भईरहँदा हामी मध्येकै एक जनाले भन्नु भयो , " यी तमाम कुराले गर्दा म त यो भन्छु , मन्छेको जात नै तीन वटा हुन्छ , ' एउटा केटा ', ' दोस्रो केटी ' र तेस्रो ' नेपाल र इन्डियाको बोर्डरमा बस्ने ' धोती ' हरु । ' म पनि त्यो प्रसंङमा भिजेँको थिएँ । त्यहाँका तर्कहरु मेरो मानसपटल संग साझेदार भईरहेको थियो र सार कुरा दिमागमा राख्न प्रकृयारत्त थिएँ । उनले हेपाह प्रवृतिको त्यो श्रेणी बाटै वर्ग - विभाजन संगै विषयलाई जनाउने शब्द सहित आक्रोस ओकलेका थिएँ । म भन्छु , " त्यो विभाजनलाई चार बनाउँदा ठीक हुने देखिन्छ । अथवा तेस्रो लाई विस्थापित गरेर " यो देशका मान्छे " वा एकछिनलाई देश विर्सेर " यो गाउँका मान्छे " राख्दा पनि फरक पर्दैन । हेप्न त आखिर हामीले नै निमन्त्रण दिएकाछौँ । हामी हाम्रै बुद्धिले ठगीकाछौँ । अनि किन अरुलाई सानो देखाएर आफूलाई उच्च श्रेणीको देखाउने ?" प्रेसर कुकर बनाउन आउने होस् अथवा कवाडीका समान उठाउन आउने , हामीले उसलाई हाम्रो घर भित्र हुलेर हाम्रो घर कोठाको संरचना बुझाएका छौँ । उसलाई यो कोठामा यति...